آنچه در این مقاله میخوانید

    همه چیز درباره روغن گیربکس

    همه چیز درباره روغن گیربکس

    روغن گیربکس یا به‌صورت تخصصی‌تر مایع سیستم انتقال قدرت خودرو، همانطور که از نامش مشخص است، نقش مهمی در کارکرد قوای محرکه دارد. سیستم انتقال قدرت خودرو مجموعه‌ای از گیربکس یا جعبه دنده در کنار مسیرها و مجراهای ارتباطی بین موتور و چرخ‌ها بوده که برای کارکرد، نیازمند سیال مخصوص است. سیستم انتقال قدرت بدون روغن اصلا نمی‌تواند کار کند، بنابراین مایع گیربکس نقشی مانند خون ایفا می‌کند. وظیفه‌ی اصلی روغن گیربکس مثل روغن موتور، روان‌کاری کردن قطعات مختلف است؛ 

    روغن گیربکس یا به‌صورت تخصصی‌تر مایع سیستم انتقال قدرت خودرو، همانطور که از نامش مشخص است، نقش مهمی در کارکرد قوای محرکه دارد. سیستم انتقال قدرت خودرو مجموعه‌ای از گیربکس یا جعبه دنده در کنار مسیرها و مجراهای ارتباطی بین موتور و چرخ‌ها بوده که برای کارکرد، نیازمند سیال مخصوص است. سیستم انتقال قدرت بدون روغن اصلا نمی‌تواند کار کند، بنابراین مایع گیربکس نقشی مانند خون ایفا می‌کند.

    وظیفه‌ی اصلی روغن گیربکس مثل روغن موتور، روان‌کاری کردن قطعات مختلف است؛ روغن جعبه دنده بین قطعات سیستم انتقال قدرت و دنده‌های کوچک و بزرگ جریان پیدا می‌کند تا سایش این بخش از قوای محرکه‌ی خودرو را برای تضمین بهترین عملکرد، به حداقل برساند.

    در خودروهایی که از گیربکس اتوماتیک استفاده می‌کنند، این مایع و روغن نقش خنک‌کنندگی هم دارد؛ به‌طور کلی روغن‌های گیربکس به چند دسته تقسیم می‌شوند که هر نمونه باتوجه به طرح سیستم انتقال قدرت در خودروهای مختلف سواری و کامیون تولید شده است.

    در خودروهای اتوماتیک، تنها باید از روغن گیربکس‌های مخصوص استفاده کرد؛ اما در جعبه دنده‌های دستی می‌توان از روغن های دنده معمولی (در ایران واسکازین هم گفته می‌شود) یا روغن‌های تولید شده برای گیربکس اتوماتیک هم استفاده کرد. با اینکه وظیفه‌ی اصلی روغن گیربکس روان‌کاری دنده‌ها و قطعات سیستم انتقال قدرت است، اما کاربردهای دیگری مثل پاک‌کنندگی و محافظت از قطعات دربرابر استهلاک، حفظ وضعیت مطلوب واشرها، کمک به خنک‌کنندگی و کاهش دادن دمای کلی کارکرد قوای محرکه به‌همراه افزایش سرعت چرخشی و دامنه‌ی حرارتی موتور هم می‌تواند داشته باشد.

    انواع مختلف روغن گیربکس در مورد تفاوت اصلی بین روغن‌های برای جعبه دنده‌ها و سیستم‌های انتقال قدرت اتوماتیک و دستی صحبت کردیم، اما طبقه‌بندی گسترده‌تری بین این محصولات وجود دارد.

    برای تضمین بهترین عملکرد خودرو در شرایط کارکرد پرفشار که دما بالا می‌رود و همچنین افزایش دادن مدت استفاده از روغن گیربکس، انواع مختلفی از این محصول تولید شده که برای استفاده در خودروهای متنوع طراحی شده است. فهرست زیر، بخشی از طبقه‌بندی کلی روغن گیربکس است.

    • روغن گیربکس دکسرون و مرکون: این روغن‌ها که در چند نوع و درجه کیفی مختلف تولید می‌شوند، پراستفاده‌ترین محصولات در خودروهای با سیستم انتقال قدرت و جعبه دنده اتوماتیک هستند. در این روغن‌ها از بهبود دهنده و افزودنی‌های مخصوص برای کاهش سایش و افزایش محافظت از دنده‌ها و قطعات متحرک سیستم انتقال قدرت خودرو استفاده می‌شود.

    • روغن گیربکس با افزودنی بیشتر (HFM): این روغن‌ها از لحاظ ترکیب شیمیایی مشابه نمونه‌های دکسرون و مکرون هستند اما از افزودنی‌های کاهش سایش بشتری استفاده می‌کنند. روغن‌های HFM خاصیت مصنوعی روان‌کاری بیشتری دارند.

    • روغن گیربکس سنتتیک: روغن‌های سنتتیک گیربکس معمولا در مقایسه با روغن‌های دکسرون و مکرون قیمت بیشتری دارند؛ البته این قیمت بیشتر بی‌دلیل نیست. روغن گیربکس سننتیک مقاومت بهتری در تغییرات دما و آب و هوا دارد، خاصیت کاهش سایش در آن‌ها بسیار بهتر است و محافظ خوبی از قطعات و دنده‌های سیستم انتقال قدرت در برابر استهلاک، شکستگی و اکسایش هستند.

    • روغن گیربکس نوع F: این نوع روغن گیربکس تقریبا تنها در خودروهای قدیمی و کلاسیک که در دهه‌ی ۱۹۷۰ تولید شده‌اند، استفاده می‌شود. در این روغن‌ها هیچ افزودنی مصنوعی وجود ندارد.

    • روغن گیربکس هیپوئید: روغن‌های هیپوئید برای استفاده در برخی نمونه‌ها از جعبه دنده‌های دستی کاربرد دارند. روغن گیربکس هیپوئید دربرابر فشار و دمای بالا بسیار مقاوم است. هر روغن گیربکس تا چه زمانی استفاده می‌شود و باید تعویض شود؟ باتوجه به نوع، مدل و میزان کارکرد هر خودرو، فاصله‌ی نوبت‌های تعویض روغن گیربکس متفاوت است. البته ممکن است برخی روغن‌ها برای گیربکس‌های اتوماتیک نیازی به تعویض نداشته باشند؛ اما معمولا تولیدکننده‌ها و مکانیک‌ها باتوجه به دلایل مختلف، تعویض روغن گیربکس اتوماتیک را بین ۱۰۰ هزار تا ۱۶۰ هزار کیلومتر پیشنهاد می‌دهند. این زمان برای روغن جعبه دنده‌های دستی متفاوت است و باید در نوبت‌های بیشتری و زودتر تعویض شوند. معمولا روغن گیربکس دستی را باید بین ۳۰ هزار تا ۱۰۰ هزار کارکرد تعویض کرد؛ البته پیش از تعویض، بهتر است که یک مکانیک وضعیت روغن گیربکس را بررسی کند. این نکته را باید درنظر داشت که در تمام طول مدت کارکرد و تعویض روغن گیربکس، باید همیشه وضعیت خودرو را بررسی کرد؛ متغیرهای زیادی مثل خرابی قطعات دیگر، عادت‌های خاص رانندگی و شرایط آب و هوایی می‌توانند در طول عمر هر نوبت تعویض روغن گیربکس دخیل باشند. علاوه بر این، روغن گیربکس‌های اتوماتیک را باید در چند مرتبه کارکرد، بررسی کرد چرا که درمقایسه با روغن‌ جعبه دنده دستی، نیازمند توجه بیشتری هستند. شرکت‌های تولیدکننده‌ی روغن گیربکس برندها و شرکت‌های معروفی که انواع لوبریکانت خودرو را تولید می‌کنند، روغن گیربکس‌های متنوعی هم در سبد محصولاتشان دارند. شرکت‌های مثل موبیل وان (Mobil 1)، رویال پرپل (Royal Purple)، کاسترول (Castrol)، ای‌سی دلکو (AC Delco)، موپار (Mopar)، ردلاین (Red Line)، ولولاین (Valvoline)، ام پی ام (MPM)، راونل (Ravenol)، شل (SHELL) و توتاچی (Totachi) از مشهورترین تولیدکننده‌های انواع روغن گیربکس هستند. برخی خودروسازان بزرگ مثل، تویوتا، میتسوبیشی، بی‌ام‌و، فورد و نیسان هم روغن گیربکس عرضه می‌کنند.

    17 دی 1398

    نظرات

    نام
    ایمیل
    نظر